Het verhaal van Takaharju en Punkaharju

De twee zomerhuisjes met het mooiste verhaal achter de namen staan in de duinen bij Midsland aan Zee. 

Voor mensen die de geschiedenis van de huisjes niet kennen, zijn Takaharju en Punkaharju erg vreemde woorden. De herkomst ervan ligt in Finland. De heer Zonneveld, zoon van de eigenaars van Punkaharju en de schoonzoon van de bezitters van Takaharju, vertelt graag het verhaal.
“In het begin van deze eeuw[1] woonde er in Midsland een zeeman, genaamd Kees (Cornelis) Swart. Hij voer, zoals zo vele Terschellinger zeelieden, op de Oostzeelanden[2]. Op een keer, het moet zo rond 1928 zijn geweest, voer hij in de Botnische Golf en plotseling openbaarde zich bij hem tuberculose.
Hij kon dus niet aan boord blijven en werd in de Finse plaats Kristinestad, aan de Finse westkust, aan land gebracht. Van daaruit ging hij naar het merengebied, in het oosten van Finland, naar een sanatorium op het schiereiland Takaharju, in de gemeente Punkaharju. Het Finse woord ‘harju’ betekent ‘een hoogte bestaand uit zand.’ Deze betekenis is begrijpelijk, omdat er in deze streek meer water is dan land. Daar is hij ongeveer een jaar lang verpleegd. 

Na zijn thuiskomst heeft hij het zeemansleven vaarwel gezegd. Hij heeft het ‘Wapen van Terschelling’ aan de Oosterburen in Midsland gekocht en is hotelhouder geworden. Hij woonde toen tegenover het hotel. In 1932 heeft hij bij een aannemer in Harlingen materiaal gekocht voor twee houten zomerhuisjes. Die zijn toen in het duin van Midsland aan Zee gebouwd. Daarbij is timmerman Reijn Haan uit Hoorn[3] betrokken geweest.”

In 1973 zijn de huisjes door de familie De Jong-Swart verkocht aan de families Zonneveld en Woelinga. De twee echtparen zijn, uit belangstelling voor de geschiedenis achter de namen Takaharju en Punkaharju, in 1981 op reis geweest naar Finland. “We hebben het sanatorium (dat nog steeds bestaat en nog steeds Takaharju heet) bezocht en een gesprek gehad met de directeur.
Die kende de geschiedenis vrij goed en heeft het ook nog voor ons nagetrokken.”
Sommige mensen menen dat de huisjes zijn opgetrokken uit Fins hout en ook naar authentiek Fins model. Dit is niet het geval. “Het zijn gewoon bouwpakketten. Dit type huisje is ook niet uniek, want ook op Vlieland staan er twee.”
Het enige Finse element aan de huisjes is de Finse vlag die nog altijd aan de mast hangt.

Bron: Schylger Stem – Nieuws en achtergronden van Terschelling, nummer en jaar onbekend.

 

[1] Moet nu 20ste eeuw zijn.

[2] Er was vroeger veel handel tussen Terschelling en Riga.

[3] Rein Haan heeft zijn naam geschreven op de nok van het huisje (te zien in de berging): "R. Haan Juni 1932".